Program

Tersine Mühendislik: Yazmak için Okumak

Manyetik Alan Teorisi 1. KısımTersine Mühendislik: Yazmak İçin OkumakDijital Kayıt KoleksiyonuBu koleksiyon, Beliz Güçbilmez tarafından geliştirilen Kurmaca Evrenler İçin Manyet…

13 Ders
Tersine Mühendislik: Yazmak için Okumak
545 Dakika
Dijital Koleksiyon
Sınırsız Erişim

Tersine Mühendislik: Yazmak için Okumak

Manyetik Alan Teorisi 1. KısımTersine Mühendislik: Yazmak İçin OkumakDijital Kayıt KoleksiyonuBu koleksiyon, Beliz Güçbilmez tarafından geliştirilen Kurmaca Evrenler İçin Manyetik Alan Teorisinin, Beliz Güçbilmez'in kişisel anlatımına dayanan, gözden geçirilmiş, alıntılanabilir, iki bölümde sunulan dijital başvuru kaynaklarından biridir. Geliştirilmiş bu özgün yaklaşım; Raymond Carver'ın “Katedral” öykü kitabından seçilmiş altı öykünün bu teoriye özgü çözümleme yöntemiyle sökülmesiyle örneklenerek destekleniyor. Her öykü çözümlemesinde zevkten dört köşe olacak, zihinsel bir doygunluk yaşayacak, filmlere, romanlara da uygulanabilecek bir yaklaşımı kavrayacak ve bugüne kadarki okurluğunuzu ve seyirciliğinizi sorgulayacaksınız. (Meğer neler neler kaçırmışız.) Her bölümde yeni bir öykü çözümlemesi ve teorinin kendine özgü terminolojisiyle karşılaşacaksınız. Koleksiyon içeriği “Tersine Mühendislik: Yazmak İçin Okumak” başlığıyla profesyonel görüntü ve sesle kaydedildi. Kayıtlar üzerinde çalışıldı, bölümlere ayrıldı, kurgulandı ve gerekli yerlerde açıklayıcı notlar, şemalar ve görsel malzemelerle desteklendi. Yaklaşık dokuz saatlik ve on bölümlük bu kayıt dizisi, kurmacayı oluşturan unsurların bir çekirdek çevresinde nasıl ilişkilendiğini, metaforların bu çekirdekle bağını ve ortaya çıkan manyetik alanın kurmacanın bütünlüğü üzerindeki etkisini Beliz Güçbilmez’in kuramsal yaklaşımı ve seçilmiş metin çözümlemeleri üzerinden ele alıyor. Koleksiyon; özgün anlatım kayıtlarının yanı sıra açıklayıcı notlar, görseller ve Manyetik Alan haritaları içerir. İçeriği kendi sıranıza ve izleme temponuza göre takip edebilir; sınırsız erişim süresi boyunca bölümlere dilediğiniz zaman yeniden dönebilirsiniz. Anlatımın akıcılığı ve canlılığı, her bir seyircisinin bizzat kendiyle konuşuluyormuş gibi hissedeceği, sıkılmadan karşısında uzun saatler geçirebileceği eğlenceli bir bilgilenme, aydınlanma süreci yaratıyor. Bu dijital arşivin karşısında geçireceğiniz süre sizi hem doyuracak hem iştahınızı açacak. Çünkü hedefi; arka planından, donanımından bağımsız olarak herkesi gurme okur/seyirci statüsüne yükseltecek bir sofra kurmak. Daha önce bir kurmacaya sormayı akıl etmediğiniz soruları sordurmak, yazarlığın “gizli” ya da “sırlarla dolu” olduğu varsayılan dünyasına teknik bir gözle bakmak. Manyetik Alan Teorisi'nin (MAT) kendine özgü stratejisi; kurmaca evreni ve içindeki bütün unsurların birbiriyle uyumlanmasını sağlayan bir çekirdek varsayımıo çekirdeğin yarattığı manyetik alan,çekirdekteki hareket ve hareketin, kurmacaya herhangi bir unsuru dahil ederken seçimimizin filtresi gibi kullanılabilmesidir. Karakterin mesleğine ya da diyelim başına gelecek o olaya nasıl karar veriyoruz? MAT diyor ki “elimizde bir çekirdek var, seçimi yapmamızı sağlayan filtre o.” Ne harika değil mi? Hadi izlemeye başlayın.

Program içeriği

13 ders

Ders başlıkları ve açıklamalar bilgilendirme amaçlıdır; izleme için yukarıdaki aksiyonu kullanın.

50:36

Metotla çalışmak ne sağlar?/ Teoriden korkmamak/ Obur okurluk değil, gurme okurluk : “Belki de bugüne dek hiçbir kurmacayı hakkıyla okumamışımdır.” / Okurluk ve izleyicilik deneyimimizi kendimiz üretirken iş başına çağırma becerisi / “Kurmaca tasarlamak bir hikâye planlamak değildir."/ Tasarımı görmeyi öğrenmek ve tersine mühendislik/ Yazarların sırrı yoktur, tekniği vardır./ Bir kurmacadaki onca unsuru bir arada tutan ne?

Okuryazarlık ve seyircilik hayatınız sahiden değişmek üzere. Bu dijital koleksiyonu seyretmeye başlamakla yaklaşık 8000 kişinin yaşadığı mahallemize taşınmış oldunuz. Hoş geldiniz, iyi ki geldiniz.
 

56:18

Sıfırıncı eskiz/ Akış tüneli/ İlk eskize nasıl girişiyoruz?/  Bir evren olarak kurmacalar/ Zihnin çalışma prensibi/ Benzerlik kurmak: zihnin olağanüstü hüneri/ Bir şeyi başka bir şeyle anlatmak: Metafor/ Manyetik Alan Teorisi'nin kurucu terimi: Çekirdek (Nucleus)

Nasıl gidiyor? Acayip değil mi? İlk iki saat geride kaldı.  Şimdi sıra nasıl yapıldığını görmekte. Hadi öykülere girişelim. Kurmacaların manyetik alanını, “o yörüngeye oturma hareketini” görmeye hazır mısınız? 

Son bir şey; lütfen, lütfen atlamadan izleyin. Titizlikle hesaplanmış bir çerçevesi var teorinin. Sona ulaştığınızda göreceksiniz.

01:01:50

Metaforun nelere kadir olduğuna uyanıyoruz./ Muhafaza (ss.43-54)  öyküsünün çekirdeğini görüp çekirdekten yapılmış unsurları tespit ediyoruz. "Vay canına, yazar gerçekten bunları düşünmüş mü?" /  "Sanattan anlamak" diye bir uzmanlık alanı yoktur./  Sanatın entelektüel bilgiyle ilişkisi yoktur./ Yetenek dediğin nedir ki? 

Muhafaza öyküsünü sökerken bir büyülendik ama daha yolumuz var. 

Dilerseniz, Raymond Carver'ın Katedral kitabının dijital kopyasını aşağıdaki linkten satın alabilirsiniz: 

Katedral - Raymond Carver - Google Play'de Kitaplar

01:13:14

Erken yapay zekalar olarak kurmacalar/  Edebi dili gündelik dilden ayıran ne?/ Yazarken kronoloji batağına düşmek/ In medias res/  “Zihin, model kurarak öğrenir.”/ Tüyler (ss.13-37) öyküsünün çekirdeği ve manyetik alanı kurması/ Bu hikâyeyi bana kim anlatıyor? / “Ben Anlatısı” hakkında bir takım yanlış kabuller/ Hayatımı yazınca neden roman olmuyor?

Bu bölümü tamamladığınızda arkadaşlarınıza anlatmaya, bu teoriden konuşamadığınız ortamlarda duramamaya, sosyal medyada duyurmaya başlamışsınızdır.  Film izlemek ne müthiş bir iş haline geldi, değil mi? 

53:24

Çekirdeğin tasarımdaki işlevleri/  Neden bir metafor sözlüğü yazılamaz?/  Zihninizde soyut bir kurmaca ideali yaratmak/ Sanatın yarattığı konvansiyonlar ve Olimpik Anlatıcı/ Sinema sanatıyla birlikte değişen görme rejimi/ Roman sanatının sinemadan öğrendikleri/ Odaklayıcılar nasıl çalışır?

Neler neler varmış da bilmiyormuşuz ya da üstüne ikinci kez düşünmediğimiz ne çok kabulümüz varmış fark ediyoruz. Aydınlnamanın hayretine ve o harika adrenaline kapıldık gidiyoruz.

01:14:18

Tren öyküsü (ss.149-158) çekirdeği ve odaklayıcıları/ Olimpik anlatıcının odaklayıcı seçimi / Odaklayıcı kullanmanın avantajları / Kompartıman  (ss 55-66) öyküsünü söküyor ve hayretten donakalıyoruz. / Biçim-içerik ilişkisini kurarken metot bize ne sağlıyor?/ Kurmacada ölçek fikri. 

Bu bölümü tamamladığınızda taşlar iyice yerine oturacak! İçinizde metodu denemeye ilişkin acayip bir istek. Video koleksiyonun birinci kısmını satın aldıktan sonraki ilk iki ay içinde bir seferlik bir soru-cevap buluşması yapıyoruz. Bir WhatsApp Topluluğu'na üyelik hakkınız oluyor.  Mutlaka 0530 474 73 80 nolu telefona WhatsApp mesajı yazarak ya da   info@belizgucbilmez.com'a mail atarak bu buluşmanın tarihini öğreniniz. Beliz Hoca sizinle tanışmaya, teorisini dinlemiş, o teoriden heyecan duymuş insanlarla tanışmaya can atıyor. 

45:25

Çekirdekle ilgili bilgilerimizi inceltiyoruz./  İyi metafor bulduğumuzda iyi kurmaca üretiriz. / Platon'la hesaplaşmalar: “Sanat alt tarafı gerçeğe ayna tutar.” Hayır, hiç de değil./ Sürpriz nasıl kurulur? /  Kendi yazdıklarımızın ilk editörü olmak/ Sadece içeriklerden konuşmanın yol açtığı kısırlık

Kurmaca-gerçek ilişkisi üzerine düşünmek ne uçsuz bucaksız bir alanmış meğer. Bu mesele üzerine kurulu Anne Ben Düştüm Mü? Kurmacalara Neden Muhtacız? kitabını da okuyorsunuz değil mi? İlk bölümden bu yana zihninizin genişlediğini hissetmiyor musunuz? 

O tek seferlik “danışma toplantısı” için yazıştınız mı? Takviminize kaydettiniz mi? Manyetik Alan Teorisi Dijital Kayıt Koleksiyonu'nın ikinci bölümünü merak etmeye başladınız mı? İkinci bölüm de ilki kadar hoşunuza gidecek. 

01:09:12

“Küçük, İyi Bir Şey” (ss. 67-95) - Münasebetsiz metafor /  Son Merak sahnesi/  Kurmacalar evrensel doğruları göstermez, onları sarsar./  Kurmaca üretmek, yalan söyleme sanatı falan değildir./  Kurmacalar bizi bu dünyada tutuyor. / Bundan sonra neler yapabiliriz? 

Ölümsüzlüğün sırrını bile duyduğumuza göre bize karada ölüm yok. Şimdi bir de bütün bunların üstüne Katedral (ss.211- 229) öyküsünü sökelim hadi. Çekirdeği sezebildiniz mi?

 

24:02

Katedral öyküsünün o çok verimli çekirdeğini bulup çıkarıyoruz. “E ama bu kadar da olur mu?” diyoruz. Ocağın altına yuvarlanan bir patatesin bile bir hakkı vardır kurmacalarda. Unutmuyoruz. Kurmaca tasarımdır, seçim olmadan tasarım, gerekçe olmadan seçim, çekirdek olmadan gerekçe olmaz. Manyetik Alan Metodu'na ikna olduk orası tamam, sanat yapıtının biçim olduğunu da anlamış olduk. Şimdi Katedral'in biçimine bakmakta sıra.

08:44

Biçim- İçerik ilişkisine bu kez Katedral öyküsünde bakıyoruz. O müthiş uyumun nasıl olup da yakalanabildiğini adım adım görmenin insanı ağlatacak kadar heyecanlandıran coşkusunu yaşıyoruz.

Kurmacalarda biçim anlaması da anlatması da zor bir meseledir. Bu öykü olağanüstü bir örnek sunuyor. 

02:25

Bu haritaya durdura durdura, çekirdekle ilişkisini kavrayarak bakacağız. Okuduğumuz başka öyküler, izlediğimiz filmler için şöyle haritalar yaptığımız bir defterimiz olsa ne şahane olmaz mı? Daha güzeli yazdığımız kurmaca üzerine böyle çalışmak olurdu herhalde.

26:58

Podcast. Can kulağıyla dinlemelik. Joseph Campbell'in “Kahramanın Sonsuz Yolculuğu” ile "Manyetik Alan Metodu" nasıl farklılaşıyor?/ Olay dizisi ile hikâyenin ne muazzam bir farkı var, nihayet anladık. Neden muhteviyatla, hikâyeyle değil de onun biçimiyle yani olay dizisiyle ilgilendiğimizi de böylece anlamış olduk. Durdurup notlar aldık ki, iyice yerleşsin. 

03:12

Katedral'in Manyetik Alan Haritası'nı üç boyutlu bir evren olarak tahayyül etmemize yardımcı olacak bir animasyon. 

 

Artık size yazarken ne yaptığınızı bilmenin güvenini, okurken ve izlerken tasarımı görmenin zevkini yaşatacak bir metodunuz var.  O metodu destekleyen koca bir teorinin bir kısmını dinlediniz. Bu yaklaşım sizi ne kadar ikna etti?

Lütfen görüşlerinizi bizimle paylaşın.  Yorumlarınızı, sorularınızı, katkılarınızı sahiden büyük bir heyecanla bekliyoruz. 

Diğer eğitimler

Hikâyeler Nereden Geliyor? Detay için tıklayın 9 video
Atölye

Hikâyeler Nereden Geliyor?

Manyetik Alan Teorisi 2. KısımHikâyeler Nereden Geliyor? Dijital Kayıt KoleksiyonuBu koleksiyon, Beliz Güçbilmez tara…